Η απίστευτη αστυνομική διάταξη του 1958

Πάτρα, 1958. Καρναβάλι επιτρέπεται. Χαρτοπόλεμος επιτρέπεται. Χρώματα όμως… όχι όλα!

Αν σήμερα το Πατρινό Καρναβάλι είναι συνώνυμο του χρώματος, της σάτιρας, της μεταμφίεσης και της ανατροπής, υπήρξε μια εποχή που ακόμη και το… κομφετί έπρεπε να ακολουθεί κανόνες.

Και μάλιστα πολύ συγκεκριμένους.

Ο ιστορικός του Πατρινού Καρναβαλιού Νίκος Πολίτης, στο βιβλίο του «Το Καρναβάλι της Πάτρας», καταγράφει μια σειρά απαγορεύσεων και περιορισμών που επιβλήθηκαν στο Πατρινό Καρναβάλι του 1958. Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Πατρινού Καρναβαλιού, οι απαγορεύσεις αυτές «κωδικοποιήθηκαν» με αστυνομική διάταξη που εκδόθηκε την ίδια χρονιά.

Και διαβάζοντάς τες σήμερα, σχεδόν επτά δεκαετίες αργότερα, κάποιες μοιάζουν πραγματικά απίστευτες.

Ούτε πολιτικοί, ούτε Εκκλησία…

Η καρναβαλική σάτιρα είχε όρια.

Απαγορευόταν η διακωμώδηση προσώπων και θεμάτων της Εκκλησίας και γενικότερα οτιδήποτε θεωρούνταν ότι προσέβαλλε το θρησκευτικό συναίσθημα.

Αλλά υπήρχε και κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό για ένα Καρναβάλι που έχει συνδέσει την ιστορία του με τη σάτιρα:

απαγορευόταν η διακωμώδηση πολιτικών — Ελλήνων αλλά και ξένων.

Η διάταξη έβαζε περιορισμούς επίσης σε θεάματα που θεωρούνταν άσεμνα ή αντίθετα προς τα δημόσια ήθη, ενώ απαγορευόταν και η εμφάνιση γυμνών ανθρώπων στους δρόμους, είτε είχαν βαμμένο το σώμα τους είτε όχι.

Και οι αρκούδες; Εκτός Καρναβαλιού!

Μία ακόμη απαγόρευση αποκαλύπτει πόσο διαφορετική ήταν εκείνη η εποχή.

Δεν επιτρεπόταν η περιφορά στους δρόμους πιθήκων, αρκούδων ή άλλων άγριων ζώων.

Τα καρναβαλικά άρματα δεν επιτρεπόταν επίσης να περνούν έξω από εκκλησίες, ενώ οι μεταμφιεσμένοι δεν μπορούσαν να κρατούν μπαστούνια ή άλλα σκληρά αντικείμενα.

Προσοχή και στις… σοκολάτες!

Ούτε ο περίφημος σοκολατοπόλεμος ξέφυγε από τους κανονισμούς.

Οι σοκολάτες δεν έπρεπε να ρίχνονται με τρόπο που μπορούσε να προκαλέσει μώλωπες.

Άλλες ιστορικές χρονολογήσεις της ίδιας περιόδου αναφέρουν χαρακτηριστικά για το 1958 την απαγόρευση της ευθείας βολής σοκολάτας.

Και κάπου εδώ φτάνουμε στην απαγόρευση που σήμερα ίσως μας φαίνεται η πιο παράξενη απ’ όλες.

Το κομφετί έπρεπε να είναι… μονόχρωμο!

Ναι, σωστά διαβάσατε.

Στο Πατρινό Καρναβάλι του 1958, σύμφωνα με την καταγραφή του Νίκου Πολίτη, ο χαρτοπόλεμος έπρεπε να είναι μονόχρωμος.

Σε μια γιορτή που σήμερα είναι σχεδόν αδύνατο να φανταστούμε χωρίς εκρήξεις χρωμάτων, κάποτε ακόμη και τα μικροσκοπικά χαρτάκια που γέμιζαν τους δρόμους έπρεπε να συμμορφώνονται με τους κανονισμούς.

Και υπάρχει ακόμη μία ωραία ιστορική λεπτομέρεια: μόλις έναν χρόνο νωρίτερα, το 1957, καταγράφεται αστυνομική διάταξη που απαγόρευε την εμφάνιση αρμάτων τα οποία διακωμωδούσαν πολιτικά πρόσωπα και μπορούσαν να προκαλέσουν διατάραξη της δημόσιας τάξης.

Ένα Καρναβάλι μιας άλλης εποχής

Οι περιορισμοί αυτοί δεν είναι ένας καρναβαλικός αστικός μύθος. Καταγράφονται από τον Νίκο Πολίτη και παρουσιάζονται σήμερα και από την επίσημη ιστοσελίδα του Πατρινού Καρναβαλιού.

Περισσότερο όμως από το να μας κάνουν να χαμογελάμε σήμερα, αποτελούν ένα μικρό παράθυρο σε μια εντελώς διαφορετική κοινωνία και μια διαφορετική εποχή του Πατρινού Καρναβαλιού.

Οι δεκαετίες πέρασαν. Η κοινωνία άλλαξε. Το Καρναβάλι άλλαξε μαζί της.

Η σάτιρα έγινε πιο τολμηρή, οι μεταμφιέσεις πιο ελεύθερες και οι δρόμοι της Πάτρας γέμισαν χρώματα.

Και ευτυχώς…

το κομφετί απέκτησε κι αυτό όλα του τα χρώματα.

Γιατί, μεταξύ μας:

Μονόχρωμο ΚΟΜΦΕΤΙ δεν γίνεται!